تاریخچه تبلیغات در ایران قسمت دوم

حال و روز تبلیغات در ایران دوره قاجار تا پهلوی اول (بخش اول)

قسمت اول محتوا را در ادرس http://mychachee.com/history-add-in-iran/ بخوانید 

همانگونه که در مطلب قبل اشاره شد: ( تاریخچه تبلیغات در ایران  )

روزنامه وقایع اتفاقیه، نخستین رسانه چاپی در ایران بود که بـه تبلیغـات بازرگـانی روي آورد و نخستین آگهی در شماره 6 سال اول روزنامـه وقایع اتفاقیـه در تـاریخ 10جمـادي الاول 1276هـ . ق منتشر شد.

با قتل امیرکبیر و  نوبد حامی و پشتوانه تبلیغات بازرگانی هم دچار رکود شد و اطلاع رسانی صنایع از تولیدات کاهالای  ایرانی و داخلی رو به افول گذاشت. در مقابل ، با وضعیت دربار ناصر الدین شاه و نفوذ سفارتخانه ی بیگانه روس و انگلیس صنایع و کمپانیهاي اروپایی با هدف رونـق اقتصادي خود و صدور مواد خام و واردات کالاي اروپایی به ایران، نمایندگی هـاي خـود را در شهرهاي بزرگ راه اندازي کردند.

تاریخچه-تبلیغات-در-ایران
تاریخچه-تبلیغات-در-ایران

دراواخر قرن نوزدهم میلادي در تاریخچه تبلیغات در ایران ، بیش از یکصد شـرکت خارجی در ایران مشغول فعالیت بودند و در زمینه تبلیغات، سرمایه گذاريهاي قابل تـوجهی کردند . در این دوران سیاه تبلغات بازرگانی به جاي خـدمتگزاري صـنایع داخلـی غلام حلقه بگوش صنایع خارجی و کمپانیهای غربی و شرقی شده بود .

با گسترش نسبی مطبوعات و انتشار آگهی هاي مطبوعاتی حکومت ناصـرالدین شـاه قاجـار، اقدام به تاسیس تشکیلاتی با عنوان دیوان اعلا تأسیس شد. تا براي تدوین ، سازماندهی انتشار و فرایند اعلان بازرگانی اقدام نماید.

نخستین قیمت گذاري آگهی در تاریخچه تبلیغات در ایران را بـه دیوان مذکورنسبت میدهند. براساس حکم این دیوان، قیمت گذاري آگهی ها درروزنامۀ وقایع اتفاقیه  بـشرح زیر تعیین شده بود:

بیشتر از چهار سطر نباشد،یکهزار دینار،کمتر هم باشد یکهزار دینار واگر بیشتر باشـد از قرار هرسطر اضافی پنج شاهی و … تجار و غیره را اعلام میشود:که هر کس چیـزي فروختنی داشته باشد و بخواهد به خلق اعلام نماید در این روزنامه درج میشـود (وقـایع اتفاقیـه  1276 ه ق .

 

درج اعلان تبلیغات بازرگانی در تاریخچه تبلیغات در ایران ابتدا توسط مدیران مطبوعات و سپس به وسیله مراجع دولتی قیمت گذاري میشد و احتمالاً نخستین بنگاه و مؤسسه تبلیغاتی در ایران، مغازه اي در بازار تهران بوده است که حـدود سال 1298 ه ق براي اطلاع رسانی دربارة فروش خانه هاي و ملک و اجاره املاک  وسیله تعدادي از دلالان معاملات ملکی بازار افتتاح شـده که بـا درج اعلان هاي خود درروزنامه های رسمی کشور به تبلیغ خدمات پرداخته اند.  

 

با بررسی مطبوعات بجا مانده از ان دوران می توان گفت که تبلیغات تجاري در بین سالهاي پایانی حکومت ناصـرالـدین شـاه قاجـار و آغـاز دوران مشروطه به صورت عادي و محدود در جریان بوده و روزنامه هاي رسمی آن زمان کـشور بیـشتر به چاپ اعلان هاي دولتی و اطلاعیه هاي رسمی میپرداختند . برخی از ایـن اعلان هـا نیـز در دارالطباعه دولتی به چاپ میرسید و بر دیوارهاي شهرها چسبانده میشد. عنـوان رسـمی و متداول اعلامیه ها و اطلاعیه هاي دولتی، »اعلاننامه« بوده است.

 

 

تبلیغات تجاري در دوره مشروطه

دوران مشروطه در تاریخچه تبلیغات در ایران را باید آغازعصرکاربرد انبوه اطلاعیه ها و اعلامیه هاي تجاري دیواري بدانیم. دراین دوران در حوزه تبلیغات سیاسی، گروهها و دستجات مخالف سیاسی و مذهبی دربرابر اعلان نامه های حکومتی ، شب نامه هایی را تهیه میکردند و بردیوارهاي مراکز عمومی ، خیابان ها و مساجد می چسباندند ، نخستین شـب نامـه دیواری دردوره نهضت تحریم تنباکو (1309هـ ق ) منتشر شد.

 

اطلاعیه ها و آگهی هاي دیواري شیوهاي به سبب ارزانی در مقابل هزینـه بالای آگهـی هـاي رسـانه اي، بـراي تولیدکنندگان و صاحبان خدمات کوچک و نیز مردم عادي، شیوه ای مطلوب تلقـی مـیشـد که با سهولت و هزینۀ پایین، برای رسیدن به مقاصد تبلیغی آنها را قابل دسترس بود .

همچنین در مواردي که تبلیغ کنندگان، مخاطبان محدودي مانند افراد یک محله و همسایگان را مدنظر داشتند و یا این که با موضوعات شخصی مانند اعلامیه های مراسم فوت اقوام خود را تهیه میکردند، اعلامیه هاي دیواري رسانه مناسبی برای این موارد به شمار میآمد.

مردم برای نشر آگهی هـاي تجـاري و اطلاعیه هاي دیواري و چسباندن آنها در محیط هاي عمومی تا دوران رضاشاه محـدودیتی روبه رو نبودند ولی پس از کودتای 28 مرداد آمریکایی 1332 بود که مقررات و ضضوابط محـدود کننـدهاي بـراي نشر آگهی و اطلاعیه وضع شد.

قسمت سوم این محتوا در : http://mychachee.com/history-add-iran-3/

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *